آخرین قوانین رانندگی در ایران چیست؟ (چگونه جریمه نشویم؟)

آخرین قوانین رانندگی در ایران چیست؟ (چگونه جریمه نشویم؟)

- اندازه متن +

رانندگی در ایران فقط به رعایت چند تابلوی راهنمایی و پرداخت جریمه‌های احتمالی محدود نمی‌شود؛ قوانین و مقررات، جزئیات مختلفی درباره توقف و پارک، سرعت مجاز، حق تقدم، استفاده از کمربند ایمنی، مدارک لازم، وضعیت فنی خودرو، نحوه استفاده از چراغ‌ها و سایر رفتارهای رانندگی تعیین کرده‌اند. بسیاری از جریمه‌هایی که رانندگان با آن مواجه می‌شوند نیز نتیجه بی‌اطلاعی از همین جزئیات یا برداشت نادرست از مقررات راهنمایی و رانندگی است. در این مقاله، مهم‌ترین قوانین و مقررات رانندگی را باهم مرور می‌کنیم و توضیح می‌دهیم که در هنگام رانندگی باید به چه نکاتی توجه داشته باشید تا جریمه نشوید. مبنای این بررسی، مقررات راهنمایی و رانندگی و تعاریف رسمی مندرج در آیین‌نامه است؛ برای مثال، خود آیین‌نامه مفاهیمی مانند «توقف»، «توقف ممنوع»، «حق تقدم عبور»، «خط ایست» و «خط عبور» را به‌صورت مشخص تعریف کرده است.  هدف ما در این راهنما صرفاً فهرست کردن تخلفات نیست؛ بلکه می‌خواهیم قوانین را به زبان ساده بررسی کنیم تا بدانید کدام رفتارها برای شما منجر به جریمه می‌شود، در چه شرایطی رعایت حق تقدم یا مقررات اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند و هنگام رانندگی چه مواردی را نباید نادیده بگیرید.

مدارک قانونی برای رانندگی در ایران چیست؟

برای رانندگی در ایران، صرفاً داشتن خودرو کافی نیست. راننده موظف است، گواهینامه معتبر، کارت ماشین یا سند خودرو و بیمه معتبر را در زمان رانندگی به همراه داشته باشد. طبق آیین نامه راهنمایی و رانندگی، برای راندن هر وسیله نقلیه موتوری باید گواهینامه مخصوص به همان وسیله را داشته باشید. علاوه بر این، قانون داشتن مدارک کامل در حین رانندگی را الزامی کرده است. بنابراین پیش از شروع حرکت،  حتماً گواهینامه، کارت ماشین و بیمه شخص ثالث را همراه خود بردارید تا اگر پلیس مدارکتان را خواست، نگرانی نداشته باشید و با خیال راحت به مسیرتان ادامه دهید.

آیا همراه داشتن گواهینامه، کارت خودرو و بیمه شخص ثالث در زمان رانندگی الزامی است؟

بله. طبق ماده ۱۸۳ آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی، راننده موظف است هنگام رانندگی گواهینامه رانندگی، بیمه‌نامه شخص ثالث خودرو و کارت شناسایی خودرو را همراه خود داشته باشد و در صورت درخواست مأموران راهنمایی و رانندگی یا پلیس راه، مدارک را ارائه کند. بنابراین مدارکی که باید هنگام رانندگی در دسترس داشته باشید عبارت‌اند از:

  • گواهینامه رانندگی معتبر و متناسب با خودرو
  • کارت شناسایی خودرو (کارت خودرو)
  • بیمه‌نامه شخص ثالث معتبر

نکته مهم این است که مطابق ماده ۲۶ آیین‌نامه، نوع گواهینامه شما باید حتماً با وطیله نقلیه‌ای که با آن در حال رانندگی هستید هم‌خوانی داشته باشد.

در مورد کارت خودرو نیز آیین‌نامه، کارت مشخصات خودرو را به‌عنوان مدرکی که مشخصات مالک و وسیله نقلیه در آن ثبت شده معرفی می‌کند. همچنین در صورت مفقود شدن آن، مالک یا نماینده قانونی او، موظف‌اند برای دریافت المثنی اقدام کنند.

اگر بیمه‌نامه شخص ثالث را اینترنتی خریداری کرده باشیم، تکلیف چیست؟

خرید اینترنتی بیمه‌نامه به‌خودی‌خود تفاوتی در اصل الزام بیمه شخص ثالث ایجاد نمی‌کند. قانون بیمه اجباری، دارندگان وسایل نقلیه را مکلف به داشتن پوشش بیمه‌ای شخص ثالث کرده است و «دارنده» نیز در این قانون شامل مالک یا متصرف وسیله نقلیه می‌شود. در نتیجه، اگر بیمه‌نامه را به‌صورت آنلاین تهیه کرده‌اید، مهم‌ترین موضوع این است که بیمه‌نامه شخص ثالث خودرو معتبر و قابل استعلام باشد. توصیه می‌کنیم، نسخه الکترونیکی بیمه‌نامه یا اطلاعات آن را در تلفن همراه خود در دسترس داشته باشید تا در صورت نیاز بتوانید مشخصات بیمه را ارائه یا استعلام نمایید.

نکته:قبل از حرکت، اعتبار هر سه مدرک را بررسی کنید؛ مخصوصاً اگر خودرو متعلق به شخص دیگری است یا با خودروی اجاره‌ای رانندگی می‌کنید.

قوانین راهنمایی و رانندگی در ایران

مطالعه بیشتربهترین روش های کسب درآمد از خودرو

برای رانندگی با خودروی اجاره‌ای به چه مدارکی نیاز داریم؟

در مورد خودروی اجاره‌ای، اصل مدارک مورد نیاز برای راننده تغییری نمی‌کند. یعنی فردی که خودرو را اجاره کرده و پشت فرمان می‌نشیند، باید گواهینامه متناسب و معتبر داشته باشد و مدارک قانونی خودرو را نیز به همراه داشته باشد. بنابراین هنگام رانندگی، موظف هستید موارد زیر را همراه داشته باشید:

  • گواهینامه رانندگی معتبر
  • کارت شناسایی یا سند سبز خودرو
  • بیمه‌نامه شخص ثالث معتبر خودرو
  • مدرک یا قرارداد اجاره خودرو

قوانین کنترل سرعت برای رانندگی معابر درون‌شهری و برون‌شهری چیست؟

سرعت مجاز در همه معابر یکسان نیست و به نوع مسیر، شهری یا برون‌شهری بودن آن و علائم نصب‌شده در مسیر بستگی دارد. بر اساس ماده ۱۲۶ آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی، اعداد مشخص‌شده در آیین‌نامه زمانی ملاک قرار می‌گیرند که سرعت مجاز در آن مسیر با تابلو یا سایر علائم راهنمایی و رانندگی تعیین نشده باشد. بنابراین اگر در یک بزرگراه، خیابان یا جاده تابلوی محدودیت سرعت نصب شده باشد، محدودیت درج‌شده روی تابلو ملاک رانندگی است. از طرف دیگر، رعایت سرعت مجاز فقط به این معنا نیست که از یک عدد مشخص بالاتر نروید. آیین‌نامه در شرایطی مانند بارندگی، مه، کولاک، پیچ‌ها، جاده‌های تنگ یا در شرایط آب و هوایی که میدان دید کافی وجود ندارد، راننده را موظف به کاهش سرعت و حرکت با سرعت مطمئن می‌کند.

حداکثر سرعت مجاز در آزادراه‌ها و بزرگراه‌های درون‌شهری

در شهرها و مناطق مسکونی، سرعت مجاز با توجه به نوع معبر متفاوت است. مطابق ماده ۱۲۶ آیین‌نامه، در شرایطی که سرعت توسط تابلو یا علائم دیگر مشخص نشده باشد، حدود سرعت به این شکل تعیین می‌شود:

نوع معبر حداکثر سرعت مجاز
آزادراه‌های شهری ۱۲۵ کیلومتر بر ساعت
بزرگراه‌های شهری ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت
خیابان‌های شریانی اصلی ۶۰ کیلومتر بر ساعت
خیابان‌های شریانی فرعی ۵۰ کیلومتر بر ساعت
معابر محلی و میدان‌ها ۳۰ کیلومتر بر ساعت

اگر تابلویی سرعت پایین‌تری را برای مسیری تعیین کرده باشد، همان محدودیت برای آن ملاک است؛ حتی اگر عدد درج شده در ماده  ۱۲۶ بیشتر باشد. این موضوع یکی از نکاتی است که هنگام رانندگی در بزرگراه‌ها و آزادراه‌های شهری نباید نادیده گرفته شود.

کنترل سرعت در شهر و مناطق مسکونی (خیابان‌های اصلی، فرعی و محلی)

در خیابان‌های شهری، تصور اینکه هر خیابانی را می‌توان با سرعت یکسان طی کرد، اشتباه است. آیین‌نامه برای خیابان‌های شریانی اصلی، شریانی فرعی و معابر محلی محدودیت‌های متفاوتی تعیین کرده است. در خیابان‌های شریانی اصلی حداکثر سرعت ۶۰ کیلومتر بر ساعت و در خیابان‌های شریانی فرعی حداکثر سرعت ۵۰ کیلومتر بر ساعت است. این اعداد مربوط به شرایطی هستند که محدودیت سرعت دیگری با تابلو یا علائم در مسیر تعیین نشده باشد. در معابر محلی و میدان‌ها نیز حداکثر سرعت ۳۰ کیلومتر بر ساعت تعیین شده است. پایین‌تر بودن سرعت در این معابر با توجه به ماهیت آن‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا معمولاً حضور عابران، ورودی و خروجی خودروها و محدودیت دید در آن‌ها بیشتر است.

البته این اعداد به معنای آن نیست که راننده در هر شرایطی می‌تواند با همین سرعت حرکت کند. برای مثال، اگر در یک خیابان شهری به‌دلیل بارندگی، مه، ازدحام یا وجود مانع دید کافی نداشته باشید، باید سرعت را متناسب با شرایط کاهش دهید. ماده ۱۲۹ نیز رانندگان را در چنین شرایطی مکلف به کاهش سرعت تا حد لازم برای جلوگیری از خطر یا تصادف و حرکت با سرعت مطمئن کرده است.

همچنین اگر سرعت بسیار پایین خودرو باعث ایجاد اختلال در عبور و مرور شود، این وضعیت نیز می‌تواند برخلاف مقررات باشد؛ ماده ۱۲۸ تأکید می‌کند راننده نباید آن‌قدر آهسته حرکت کند که موجب کندی عبور و مرور یا نابسامانی آن شود، مگر اینکه کاهش سرعت برای جلوگیری از خطر یا تصادف ضروری باشد.

محدودیت‌های سرعت در مسیرهای برون‌شهری و غیرمسکونی هنگام روز و شب

در جاده‌های بیرون شهر و مناطق غیرمسکونی در صورتی که تابلو یا علائم دیگری سرعت را تعیین نکرده باشند، این محدودیت‌ها به شرح زیر است:

نوع مسیر برون‌شهری سرعت مجاز
آزادراه حداقل ۷۰ و حداکثر ۱۲۵ کیلومتر بر ساعت
بزرگراه حداکثر ۱۱۵ کیلومتر بر ساعت
جاده‌ها در روز حداکثر ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت
جاده‌ها در شب حداکثر ۹۰ کیلومتر بر ساعت

یک نکته مهم درباره آزادراه‌ها وجود دارد: آیین‌نامه حداقل سرعتدر آزادراه‌ها را ۷۰ کیلومتر بر ساعت تعیین کرده است، اما سرعت مجاز در هر خط آزادراه می‌تواند با توجه به شرایط محل توسط تابلوها مشخص شود. بنابراین برای رانندگی ایمن، همیشه باید تابلوهای محدودیت سرعت همان مسیر را بر اعداد کلی آیین‌نامه مقدم دانست.

قوانین و مقررات توقف در معابر رانندگی (چگونه از حمل خودرو با جرثقیل جلوگیری کنیم؟)

توقف خودرو در معبر، حتی اگر فقط برای چند دقیقه باشد، مجاز نیست. آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی میان توقف مجاز، توقف ممنوع و ایستادن ممنوع تفاوت قائل شده و برای برخی نقاط، ممنوعیت توقف را به‌طور مشخص تعیین کرده است. بنابراین برای اینکه خودرو با جریمه یا با حمل به‌وسیله جرثقیل مواجه نشود، باید علاوه بر تابلوهای موجود در مسیر، به موقعیت خودرو نسبت به تقاطع‌ها، پیاده‌رو، پل، شیرهای آتش‌نشانی، ورودی‌ها و سایر نقاط حساس توجه کند. ماده ۱۶۳ آیین‌نامه فهرست مشخصی از محل‌هایی را که ایستادن یا توقف وسیله نقلیه در آن‌ها ممنوع است ارائه می‌کند. که در بخش بعدی بصورت کامل به این موارد می‌پردازیم.

در چه جاهایی می‌توان توقف کرد؟ مکان‌های مجاز پارک خودرو کجاست؟

برای پاسخ دقیق به این سؤال، یک نکته مهم وجود دارد: آیین‌نامه یک فهرست مستقل با عنوان «تمام مکان‌های مجاز پارک خودرو» ارائه نکرده است. در عوض، ماده ۱۶۳ محل‌هایی را مشخص می‌کند که توقف در آن‌ها ممنوع است. بنابراین در عمل، توقف خودرو زمانی مجاز است که محل موردنظر مشمول یکی از ممنوعیت‌های ماده ۱۶۳ نباشد و تابلو، خط‌کشی یا مقررات دیگری نیز توقف در آن را ممنوع نکرده باشد. به زبان ساده، هنگام پیدا کردن محل پارک، فقط به این موضوع که «جای خالی برای خودرو وجود دارد» اکتفا نکنید. ابتدا بررسی کنید که:

  • تابلوی توقف ممنوع یا ایستادن ممنوع در محل مورد نظر شما وجود نداشته باشد.
  • خودرو داخل تقاطع یا در حریم تعیین‌شده اطراف تقاطع، میدان یا سه‌راه قرار نگیرد.
  • توقف باعث مسدود شدن ورودی یا خروجی خیابان، کوچه یا ساختمان نشود.
  • خودرو روی پیاده‌رو یا گذرگاه پیاده قرار نگیرد.
  • پارک دوبل نباشد.
  • خودرو روی پل، داخل تونل یا معابر مرتفع متوقف نشود.
  • در محل ایستگاه وسایل نقلیه عمومی یا حریم مشخص‌شده آن نباشد.
  • توقف خودرو باعث پوشاندن تابلوها یا علائم راهنمایی و رانندگی نشود.

در محل‌هایی که پارکومتر، کارت پارک یا تجهیزات مشابه نصب شده است نیز توقف تابع مقررات همان محل است. طبق ماده ۱۶۳، پرداخت نکردن هزینه توقف، نداشتن کارت پارک مجاز یا تمام شدن زمان مجاز پارک مشمول وضعیت توقف غیرمجاز می‌شود.

در چه مکان‌هایی نباید توقف کرد؟ (بررسی حریم تقاطع‌ها، شیرهای آتش‌نشانی، پل‌ها و پیاده‌روها)

ماده ۱۶۳ آیین‌نامه، محل‌های ممنوع برای ایستادن یا توقف را به‌صورت نسبتاً دقیق مشخص کرده است. برخی از مهم‌ترین مکان‌ها که احتمالاً در استفاده روزمره از خودرو بیشتر با آن‌ها مواجه می‌شوید عبارت‌اند از:

  1. پیاده‌رو و گذرگاه پیاده: توقف خودرو روی پیاده‌رو یا گذرگاه پیاده ممنوع است. این ممنوعیت فقط برای حفظ مسیر عبور خودروها نیست؛ چنین توقفی مسیر اختصاص‌یافته به عابران را نیز مختل می‌کند.
  2. داخل تقاطع و حریم ۱۵ متری آن: توقف داخل تقاطع ممنوع است. علاوه بر آن، توقف در فاصله ۱۵ متری میدان، تقاطع، سه‌راهی یا تقاطع راه‌آهن نیز ممنوع اعلام شده است. بنابراین فاصله خودرو از تقاطع اهمیت دارد و نمی‌توان صرفاً با این استدلال که خودرو «داخل تقاطع نیست» در فاصله کمتر از ۱۵ متری آن پارک کرد.
  3. اطراف شیرهای آتش‌نشانی: توقف در فاصله ۱۵ متری شیرهای آب آتش‌نشانی و شیرهای آب نصب‌شده در راه‌ها ممنوع است. این فاصله برای جلوگیری از ایجاد مانع در دسترسی به تجهیزات ضروری در شرایط اضطراری اهمیت دارد.
  4. اطراف چراغ‌های راهنمایی: توقف در فاصله ۱۵ متری اطراف چراغ‌های راهنمایی و رانندگی ممنوع است. همچنین اگر خودرو در نقطه‌ای متوقف شود که دید علائم راهنمایی و رانندگی را مختل کند، این توقف نیز ممنوع خواهد بود.
  5. روی پل و داخل تونل: طبق ماده ۱۶۳، توقف روی پل‌ها، درون تونل‌ها و معابر در ارتفاع (مانند پل‌ها) ممنوع است. بنابراین حتی اگر روی پل فضای کافی برای کنار زدن خودرو وجود داشته باشد، توقف وسیله نقلیه غیرمجاز است.
  6. مقابل ورودی‌ها و خروجی‌ها: توقف مقابل ورودی خیابان‌ها، جاده‌ها، کوچه‌ها و همچنین پل‌ها و دروازه‌های ورودی و خروجی خودرو ساختمان‌ها ممنوع است؛ بنابراین نباید خودرو را به شکلی پارک کرد که مسیر ورود یا خروج سایر وسایل نقلیه مسدود شود.
  7. توقف دوبله: توقف در کنار وسیله نقلیه دیگری که توقف کرده است، یعنی همان توقف دوبله، ممنوع است. حتی اگر برای چند دقیقه قصد پیاده شدن یا سوار کردن فردی را دارید، نباید خودرو را در چنین وضعیتی متوقف کنید.
  8. ورودی و خروجی مراکز حساس: توقف در فاصله ۱۵ متری ورودی یا خروجی مراکز آتش‌نشانی، پلیس، بیمارستان‌ها و مراکز فوریت‌های پزشکی ممنوع است.
  9. محل‌هایی که تابلو یا خط‌کشی توقف را ممنوع کرده است: وجود تابلوهای «توقف ممنوع»، «ایستادن ممنوع» یا خط‌کشی‌های شطرنجی در سطح تقاطع و معابر نیز می‌تواند ممنوعیت توقف ایجاد کند. بنابراین حتی اگر یک نقطه از نظر ظاهری مناسب پارک به نظر برسد، علائم نصب‌شده در محل تعیین‌کننده هستند.
  10. مسیرهای ویژه و آزادراه‌ها: توقف در طول مسیرهای ویژه اتوبوس و دوچرخه و همچنین در طول مسیر و خطوط عبور آزادراه‌ها ممنوع است. همچنین در معابر در حال تعمیر، شست‌وشو یا تعویض روغن نیز توقف ممنوع اعلام شده است.

توقف در حاشیه بزرگراه ممنوع است

چه زمانی ممکن است خودرو با جرثقیل حمل شود؟

تبصره ماده ۱۶۳ مقرر می‌کند که در محل‌هایی که تابلوهای «ایستادن ممنوع»، «توقف ممنوع» و «حمل با جرثقیل» نصب می‌شوند، باید با تابلو مستطیل‌شکل زیر تابلو اصلی، زمان‌های ممنوعیت توقف و حمل با جرثقیل اعلام شود. بنابراین اگر تابلوی حمل با جرثقیل دیدید، فقط به خود تابلو اکتفا نکنید؛ تابلوی تکمیلی و ساعات اعلام‌شده را نیز بررسی کنید. از طرف دیگر، رعایت نکردن ممنوعیت‌های توقف ماده ۱۶۳ نیز می‌تواند خودرو را در معرض برخورد قانونی قرار دهد. برای جلوگیری از چنین وضعیتی، ساده‌ترین قاعده این است که قبل از ترک خودرو، هم تابلوهای مسیر را بررسی کنید و هم فاصله خودرو از تقاطع، شیر آتش‌نشانی، مراکز حساس، پل و سایر نقاط ممنوع را در نظر بگیرید.

مطالعه بیشترآیا اجاره خودرو برای کار در اسنپ و تپسی سودآور و منطقی است؟

حق تقدم در مقررات راهنمایی و رانندگی چگونه است؟

حق تقدم به این معناست که در شرایطی که مسیر حرکت دو یا چند وسیله نقلیه با یکدیگر تلاقی پیدا می‌کند، مشخص باشد کدام وسیله نقلیه باید زودتر عبور کند. رعایت حق تقدم یکی از الزامات رانندگی است و رانندگان باید علاوه بر توجه به وضعیت مسیر، تابلوها، چراغ‌های راهنمایی و خط‌کشی‌ها را نیز در نظر بگیرند. در صورتی که علامت یا مقررات خاصی وجود داشته باشد، همان علائم بر قواعد عمومی حق تقدم مقدم هستند. قواعد حق تقدم در همه موقعیت‌ها یکسان نیست. برای مثال، در یک تقاطع هم‌عرض و بدون چراغ، موقعیت وسیله نقلیه نسبت به خودروهای سمت راست تعیین‌کننده است؛ در میدان، خودروهای در حال حرکت داخل میدان حق تقدم دارند و در مسیرهای کوهستانی، شرایط شیب و امکان عبور دو خودرو از کنار یکدیگر اهمیت پیدا می‌کند.

قوانین حق تقدم در تقاطع‌های هم‌عرض و بدون چراغ

در تقاطع‌های هم‌عرضی که چراغ راهنمایی، تابلو یا مأمور راهنمایی و رانندگی حضور ندارد، مهم‌ترین قاعده این است که حق تقدم با وسیله نقلیه‌ای است که در سمت راست وسیله نقلیه دیگر قرار دارد یا به عبارتی، وسیله ای که سمت راست آن خالی باشد. بنابراین، هنگام نزدیک شدن به چنین تقاطعی باید سرعت را کاهش دهید، وضعیت خودروهای ورودی از مسیرهای دیگر را بررسی کنید و سپس با رعایت حق تقدم وارد تقاطع شوید. اگر دو خودرو روبه‌روی یکدیگر در حال حرکت باشند و هر دو قصد ورود به یک خیابان مجاور را داشته باشند، حق تقدم با خودرویی است که به سمت راست گردش می‌کند. همچنین در سه‌راه‌ها، وسیله نقلیه‌ای که به‌صورت مستقیم و در مسیر مجاز حرکت می‌کند، نسبت به وسیله‌ای که قصد ورود یا گردش دارد حق تقدم خواهد داشت.

هم‌عرض بودن به این معنا نیست که هر خیابان از نظر عرض واقعی دقیقاً به یک اندازه باشد؛ منظور، تقاطعی است که برای آن اولویت خاصی از طریق تابلو، چراغ یا اصلی و فرعی بودن مسیر تعیین نشده باشد. در مقابل، اگر یک راه اصلی با یک راه فرعی برخورد داشته باشد، حق تقدم با وسیله نقلیه‌ای است که در راه اصلی در حال حرکت است و خودرویی که از راه فرعی وارد می‌شود باید پیش از ورود، حق تقدم را رعایت کند.

حق تقدم در معابر شهری و میدان‌ها

در معابر شهری، نمی‌توان تنها بر اساس یک قاعده ثابت درباره حق تقدم تصمیم گرفت؛ ابتدا باید تابلوها، چراغ راهنمایی، خط‌کشی و وضعیت اصلی یا فرعی بودن مسیر بررسی شود. برای نمونه، در برخورد راه اصلی و فرعی، وسیله نقلیه‌ای که در راه اصلی حرکت می‌کند حق تقدم دارد و خودرویی که از راه فرعی وارد می‌شود باید پس از اطمینان از خالی بودن مسیر و رعایت حق تقدم وارد راه اصلی شود. در میدان‌هایی که چراغ یا علامت دیگری برای تعیین حق تقدم وجود ندارد، خودروهایی که داخل میدان در حال حرکت هستند نسبت به خودروهایی که قصد ورود به میدان را دارند حق تقدم دارند. بنابراین، خودرویی که در حال نزدیک شدن به میدان است باید پیش از ورود، مسیر داخل میدان را بررسی کرده و در صورت وجود خودرو، اجازه عبور به آن بدهد. همچنین هنگام گردش در تقاطع، اگر خودرویی قصد گردش به چپ داشته باشد و خودروی دیگری در مسیر مجاز به‌صورت مستقیم حرکت کند، حق تقدم با خودرویی است که مستقیم حرکت می‌کند. این قاعده در بسیاری از تقاطع‌های شهری کاربرد دارد و رعایت نکردن آن می‌تواند باعث ایجاد تصادف خودروها شود.

در شرایطی که بخشی از مسیر شهری به دلیل پارک خودرو، عملیات عمرانی، حفاری یا موانع دیگر مسدود شده باشد، حق تقدم با وسیله نقلیه‌ای است که مسیر عبور آن بازتر است یا سهم بیشتری از مسیر در اختیار دارد. در چنین موقعیتی، راننده‌ای که مسیرش مسدود شده نباید صرفاً با فرض داشتن حق تقدم وارد مسیر شود و باید شرایط عبور ایمن را در نظر بگیرد.

حق تقدم در مسیرهای کوهستانی و شیب‌دار

حق تقدم در جاده‌های کوهستانی و مسیرهای شیب‌دار تابع قاعده‌ای متفاوت است. در شرایطی که عرض مسیر به اندازه‌ای نیست که دو وسیله نقلیه بتوانند به‌راحتی از کنار یکدیگر عبور کنند، وسیله نقلیه‌ای که در جهت سرازیری حرکت می‌کند باید کنار رود و به وسیله نقلیه‌ای که در جهت سربالایی در حال حرکت است اجازه عبور بدهد. دلیل این قاعده، شرایط حرکت خودرو در شیب است؛ خودرویی که در سربالایی قرار دارد معمولاً برای توقف و شروع مجدد حرکت با دشواری بیشتری مواجه است. به همین دلیل، در حالت معمول، خودروی در حال سرازیری باید برای ایجاد فضای عبور همکاری کند.

تردد در جاده های باریک کوهستانی

با این حال، اگر در کنار مسیر شانه یا محل توقف مناسبی وجود داشته باشد که یکی از خودروها بتواند با استفاده از آن مسیر را برای عبور خودرو مقابل باز کند، مقررات جزئی‌تری اعمال می‌شود. طبق آیین‌نامه، در چنین شرایطی ممکن است خودروی در حال سربالایی از محل توقف یا شانه استفاده کند تا خودرویی که در سرازیری قرار دارد عبور کند. همچنین اگر برای عبور یکی از خودروها نیاز به دنده‌عقب رفتن باشد، اصل بر این است، خودرویی که در سرازیری قرار دارد عقب برود؛ مگر اینکه به‌طور آشکار، انجام این کار برای خودرویی که در سربالایی قرار دارد آسان‌تر باشد. در مسیرهای مسطحی که دو طرف جاده به کوه یا پرتگاه منتهی می‌شود نیز حق تقدم با وسیله نقلیه‌ای است که در سمت پرتگاه قرار دارد. این قاعده برای کاهش احتمال خطر سقوط خودرو در هنگام عبور از مسیرهای باریک در نظر گرفته شده است.

در هنگام تصادف با خودرو باید چه اقدامات قانونی و الزامی انجام دهیم؟

پس از وقوع تصادف، اولین اقدام باید حفظ ایمنی افراد و جلوگیری از وقوع تصادف‌های بعدی باشد. راننده باید خودرو را متوقف کند، وضعیت سرنشینان و افراد آسیب‌دیده را بررسی کند و در صورت وجود مصدوم، موضوع را در سریع‌ترین زمان ممکن به مراجع امدادی اطلاع دهد. در تصادفات جرحی، ترک کردن محل حادثه بدون انجام اقدامات قانونی می‌تواند تبعات جدی داشته باشد. پس از ایمن کردن محل، لازم است شرایط تصادف و موقعیت خودروها تا حد امکان حفظ شود تا بررسی حادثه و تعیین مقصر با مشکل مواجه نشود. ثبت تصاویر و فیلم از محل تصادف، خودروها، آثار برخورد، تابلوها و خط‌کشی‌های مسیر نیز می‌تواند برای مستندسازی حادثه مفید باشد.

نکته مهم این است که نحوه برخورد با صحنه تصادف به جرحی یا خسارتی بودن حادثه و همچنین امکان ایجاد خطر یا سد معبر بستگی دارد. بنابراین نمی‌توان برای همه تصادفات یک اقدام یکسان در نظر گرفت.

حفظ صحنه تصادف در حوادث جرحی و استفاده از مثلث شبرنگ

در تصادفات جرحی، اصل بر این است که صحنه تصادف حفظ شود تا مأموران راهنمایی و انتظامی بتوانند وضعیت حادثه، محل برخورد و آثار باقی‌مانده را بررسی کنند. جابه‌جا کردن خودروها یا تغییر وضعیت صحنه، بدون ضرورت و مجوز، می‌تواند روند بررسی حادثه را دشوار کند. در چنین شرایطی، راننده باید در حد امکان از جابه‌جا کردن خودرو و وسایل مرتبط با حادثه خودداری کند و در عین حال برای جلوگیری از برخورد خودروهای دیگر، اقدامات ایمنی لازم را انجام دهد. اگر خودرو در محل حادثه متوقف شده و احتمال برخورد خودروهای عبوری دیگر وجود داشته باشد، استفاده از مثلث شبرنگ هشداردهنده در فاصله مناسب از خودرو می‌تواند به رانندگان دیگر برای تشخیص خطر و کاهش سرعت کمک کند.

البته اگر ادامه توقف خودرو در محل، جان مصدومان یا سایر رانندگان را در معرض خطر فوری قرار دهد، اولویت با حفظ جان افراد و ایمن‌سازی محل است. به همین دلیل، در تصادفات جرحی نباید صرفاً برای حفظ ظاهر صحنه، افراد را در معرض خطر بیشتری قرار داد. در صورت وجود مصدوم نیز باید از اقدامات غیرضروری که ممکن است وضعیت او را بدتر کند خودداری شود؛ مگر اینکه باقی ماندن مصدوم در محل برای او خطر فوری داشته باشد. پس از آن، موضوع باید از طریق مراجع امدادی و انتظامی پیگیری شود تا اقدامات لازم برای رسیدگی به حادثه انجام شود.

در چه تصادفاتی می‌بایست خودرو را به کنار معبر هدایت کنیم تا سد معبر نشود؟

در تصادفات که صرفا خسارت مالی بوجود آمده و خسارت جانی یا مصدومی وجود ندارد، چنانچه امکان حرکت دادن خودروها وجود داشته باشد، خودروهای درگیر در حادثه باید برای جلوگیری از ایجاد ترافیک و سد معبر، به محل مناسبی در کنار مسیر منتقل شوند. این موضوع به‌ویژه در خیابان‌ها و معابر پرتردد اهمیت دارد؛ زیرا باقی ماندن خودروها در وسط مسیر می‌تواند باعث ایجاد ترافیک و حتی وقوع تصادف‌های بعدی شود.

بنابراین اگر تصادف صرفا منجر به خسارت مالی گردید و خودروها همچنان قابلیت حرکت داشتند، ابتدا از وضعیت حادثه، پلاک خودروها، محل برخورد و خسارت‌های واردشده عکس یا فیلم تهیه کنید و سپس خودروها را تا حد امکان به محلی منتقل کنید که مزاحم عبور و مرور نباشند. اما در تصادفات جرحی، موضوع متفاوت است و نباید صرفاً با هدف باز کردن مسیر، خودروها را جابه‌جا کرد. در این نوع حوادث، حفظ وضعیت صحنه برای بررسی کارشناسی اهمیت دارد و جابه‌جایی باید مطابق دستور مأموران و با توجه به شرایط ایمنی انجام شود.

مطالعه بیشتربهترین شغل‌های مرتبط با خودرو کدام است؟ معرفی 25 شغل خودرویی

قوانین سبقت در رانندگی

سبقت، یکی از مانورهای پرخطر در رانندگی است و به همین دلیل، آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی برای آن شرایط مشخصی تعیین کرده است. اصل کلی این است که راننده فقط زمانی می‌تواند از وسیله نقلیه دیگری سبقت بگیرد که مسیر روبه‌رو، وضعیت ترافیک، علائم و خط‌کشی‌های معبر و فاصله خودروها اجازه انجام ایمن این مانور را بدهد.

در حالت عادی، سبقت باید از سمت چپ وسیله نقلیه‌ای که در حال حرکت است انجام شود و راننده پس از اطمینان از فراهم بودن شرایط، با رعایت فاصله ایمن وارد خط سبقت شده و پس از عبور، به مسیر اصلی خود بازگردد. سبقت گرفتن از سمت راست فقط در شرایطی که مقررات اجازه داده باشد امکان‌پذیر است و نباید به‌عنوان یک روش معمول برای عبور از خودروهای دیگر در نظر گرفته شود.

در چه مواقعی سبقت گرفتن ممنوع است؟

بر اساس مقررات راهنمایی و رانندگی، در برخی موقعیت‌ها سبقت گرفتن به دلیل کاهش دید، محدود بودن فضای مانور یا احتمال برخورد با خودروهای مقابل ممنوع است. مهم‌ترین موارد عبارت‌اند از:

  • در محل‌هایی که تابلو یا خط‌کشی، سبقت گرفتن را ممنوع کرده است.
  • در پیچ‌ها و سربالایی‌هایی که میدان دید کافی وجود ندارد.
  • در تقاطع‌ها و محل‌هایی که سبقت گرفتن طبق مقررات ممنوع اعلام شده است.
  • ۵۰ متر مانده به پیچ‌ها، تقاطع‌ها و تقاطع راه‌آهن تا ۵۰ متر بعد از آن‌ها
  • هنگام عبور از روی پل‌ها و در تونل‌ها
  • هنگامی که وسیله نقلیه دیگری در حال سبقت گرفتن از شماست.
  • هنگامی که خودروی جلویی برای عبور از مانع یا شرایط دیگر وارد مسیر چپ شده است.
  • در شرایطی که فاصله و سرعت خودروها اجازه تکمیل ایمن سبقت را نمی‌دهد. حتی اگر تابلو یا خط‌کشی صراحتاً سبقت را ممنوع نکرده باشد، انجام مانور خطرناک و بدون اطمینان از خالی بودن مسیر مجاز نیست.

در کنار همه این موارد، خط ممتد وسط جاده نیز از مهم‌ترین علائم محدودکننده سبقت است. اگر خط ممتد وجود داشته باشد، عبور از آن برای سبقت گرفتن مجاز نیست.

تجهیزات ایمنی و قوانین استفاده از چراغ ماشین در رانندگی

تجهیزات ایمنی خودرو فقط برای مواقع اضطراری نیستند و استفاده صحیح از آن‌ها بخشی از الزامات رانندگی ایمن محسوب می‌شود. کمربند ایمنی، چراغ‌های جلو و عقب، چراغ‌های مه‌شکن و سایر تجهیزات هشداردهنده باید متناسب با شرایط مسیر و وضعیت جوی مورد استفاده قرار بگیرند. رعایت این قوانین علاوه بر کاهش احتمال وقوع حادثه، باعث می‌شود راننده و سرنشینان در شرایط مختلف دید و ایمنی بیشتری داشته باشند.

قوانین استفاده از کمربند ایمنی در رانندگی برای سرنشینان جلو و عقب

بستن کمربند ایمنی برای راننده و سرنشینان خودرو از مهم‌ترین الزامات ایمنی هنگام حرکت است. راننده باید پیش از شروع حرکت از بسته بودن کمربند خود و سرنشینان اطمینان حاصل کند و در طول مسیر نیز کمربند ایمنی باید به‌درستی بسته شده باشد نه اینکه برخی افراد قسمت پایینی کمربند را از پشت رد میکنند و یا به علت گرما آن را بصورت نمایشی می‌بندند.

این الزام فقط مربوط به سرنشینان صندلی جلو نیست؛ سرنشینان صندلی عقب نیز باید کمربند ایمنی خود را ببندند. در هنگام ترمز ناگهانی یا تصادف، سرنشینی که کمربند نبسته است ممکن است به‌شدت به داخل کابین یا سایر سرنشینان برخورد کند. البته قانون کمربند برای سرنشینان عقب را بیشتر در مسیرهای برون شهری اعمال می‌کنند. البته که قانونا تمام سرنشینان چه در مسیرهای درون شهری و چه مسیرهای برون شهری موظف به بستن کمربندهستند.

ممنوعیت سوار کردن کودکان کمتر از ۱۲ سال در صندلی جلو

بر اساس مقررات راهنمایی و رانندگی ایران، سوار کردن کودکان کمتر از ۱۲ سال در صندلی جلو ممنوع است. بنابراین کودکان این گروه سنی باید در صندلی عقب خودرو قرار بگیرند. قرار دادن کودک در صندلی عقب، به‌ویژه در صورت استفاده صحیح از تجهیزات ایمنی متناسب با سن و جثه کودک، خطر آسیب‌دیدگی او را در زمان تصادف کاهش می‌دهد.

قوانین استفاده از نور بالا، نور پایین و مه‌شکن در شرایط جوی مختلف

استفاده از چراغ خودرو باید متناسب با وضعیت روشنایی، دید راننده و شرایط جاده باشد. نور پایین در زمان رانندگی شبانه در معابر دارای روشنایی ناکافی و همچنین در شرایطی که استفاده از نور بالا می‌تواند باعث کاهش دید سایر رانندگان شود، کاربرد دارد. نور بالا برای افزایش میدان دید در جاده‌های تاریک و فاقد روشنایی کافی استفاده می‌شود؛ اما نباید زمانی به کار رود که نور آن مستقیماً در چشم راننده خودروهای روبه‌رو یا خودروهای جلویی منعکس شود. در چنین شرایطی باید نور بالا را خاموش و از نور پایین استفاده کرد.

استفاده از چراغ های نامتعارف

در شرایطی مانند مه، بارندگی شدید، گردوغبار یا برف که دید راننده کاهش پیدا می‌کند، استفاده صحیح از چراغ‌ها اهمیت بیشتری دارد. چراغ مه‌شکن برای افزایش دیده‌شدن خودرو و بهبود دید در شرایط نامساعد جوی طراحی شده است و نباید بدون وجود شرایط لازم و صرفاً برای روشنایی بیشتر، جایگزین نور پایین یا نور بالا شود.

استفاده از زنون و چراغ‌های با نور غیرمتعارف

نوع و شدت نور چراغ‌های خودرو نیز باید با مقررات و الزامات ایمنی مطابقت داشته باشد. استفاده از چراغ‌های زنون یا انواع چراغ‌های غیراستاندارد که نور بسیار شدید، خیره‌کننده یا رنگی غیرمتعارف ایجاد می‌کنند، می‌تواند دید رانندگان مقابل و خودروهای جلویی را مختل کند. چراغ‌های خودرو باید از نظر رنگ، شدت و نحوه تابش به‌گونه‌ای باشند که ضمن تأمین دید کافی برای راننده، باعث خیرگی و کاهش دید سایر کاربران جاده نشوند. به همین دلیل، نصب چراغ‌های تغییر یافته، لامپ‌های با توان نامتعارف یا تجهیزات روشنایی‌ای که رنگ و شدت نور آن‌ها با مشخصات استاندارد خودرو مطابقت ندارد، توصیه نمی‌شود.

در مورد رنگ چراغ‌ها نیز نباید از نورهایی با طیف رنگی غیرمتعارف برای چراغ‌های اصلی خودرو استفاده کرد. نور سفید یا زرد برای چراغ‌های جلو در محدوده کاربردهای تعریف‌شده خودرو قرار می‌گیرد، اما استفاده از نورهای رنگی مانند آبی، قرمز یا رنگ‌هایی که موجب اشتباه سایر رانندگان درباره وضعیت و جهت حرکت خودرو شوند، ممنوع است.

در چه مواردی گواهینامه از لحاظ قانونی باطل یا ضبط می‌شود؟

گواهینامه رانندگی صرفاً با ثبت یک تخلف ساده باطل نمی‌شود و برای ضبط یا ابطال آن، شرایط و تشریفات قانونی مشخصی وجود دارد. یکی از مهم‌ترین موارد، تجمع نمرات منفی ناشی از تخلفات حادثه‌ساز است. در این شرایط، اگر مجموع نمرات منفی راننده از حدود تعیین‌شده در قانون عبور کند، گواهینامه می‌تواند برای مدت مشخصی ضبط و در مراحل بعدی، در صورت تکرار تخلفات، باطل شود. همچنین در برخی تخلفات یا شرایط خاص، قانون اجازه می‌دهد گواهینامه راننده مستقیماً ضبط یا از ادامه رانندگی او جلوگیری شود. بنابراین ضبط موقت گواهینامه با ابطال آن یکسان نیست و هرکدام آثار و شرایط قانونی متفاوتی دارند.

تأثیر نمرات منفی، تخلفات حادثه‌ساز و رانندگی در حالت غیرعادی

نمرات منفی در نتیجه ارتکاب برخی تخلفات حادثه‌ساز برای گواهینامه راننده ثبت می‌شوند. تعداد نمره منفی هر تخلف با توجه به نوع تخلف متفاوت است و صرفاً تعداد تخلفات، ملاک نیست؛ بلکه مجموع نمرات منفی ثبت‌شده برای راننده اهمیت دارد. طبق مقررات، در مرحله نخست، با رسیدن مجموع نمرات منفی به حد مقرر، گواهینامه برای مدت مشخصی ضبط می‌شود. اگر راننده پس از پایان این مدت دوباره مرتکب تخلفات دارای نمره منفی شود و مجموع نمرات او مجدداً به حد قانونی برسد، مدت ضبط گواهینامه افزایش پیدا می‌کند. در صورت تکرار و رسیدن نمرات منفی به حد نصاب نهایی، گواهینامه ابطال می‌شود و راننده تا پایان مدت قانونی امکان دریافت مجدد گواهینامه را نخواهد داشت.

از سوی دیگر، برخی رفتارها به دلیل خطر بالایی که برای جان راننده، سرنشینان و سایر کاربران راه دارند، برخورد شدیدتری به دنبال دارند. رانندگی در حالت مستی یا مصرف مواد مخدر و روان‌گردان از جمله مواردی است که می‌تواند علاوه بر مجازات‌های قانونی مربوط به آن، موجب جلوگیری از ادامه رانندگی و اقدامات قانونی نسبت به گواهینامه شود. همچنین در صورتی که راننده بر اثر مصرف مشروبات الکلی یا مواد مخدر و روان‌گردان، حالت طبیعی خود را از دست داده باشد، موضوع صرفاً یک تخلف عادی رانندگی محسوب نمی‌شود و می‌تواند تبعات کیفری و انتظامی داشته باشد.

مطالعه بیشترپارک جنگلی لویزان؛ راهنمای کامل بازدید، امکانات، مسیر دسترسی و هر آنچه باید بدانید

آیا در رانندگی قوانین نانوشته هم داریم؟

وقتی از «قوانین نانوشته رانندگی» صحبت می‌کنیم، منظور رفتارهایی است که ممکن است در متن آیین‌نامه به‌عنوان یک قانون مستقل با همین عنوان نیامده باشند، اما رعایت آن‌ها برای رانندگی ایمن، کاهش تنش و پیشگیری از تصادف ضروری است. البته باید بین قانون و عرف رانندگی تفاوت قائل شد؛ چیزی که بین رانندگان رایج است، لزوماً یک الزام قانونی نیست.

برای مثال، رعایت فاصله مناسب با خودروی جلویی، راه دادن به خودرویی که در شرایط خاص امکان تغییر مسیر دارد، استفاده به‌موقع از راهنما و خودداری از بوق زدن بی‌دلیل، ممکن است در گفت‌وگوی محاوره‌ای «قانون نانوشته» نامیده شوند؛ اما بسیاری از این رفتارها در واقع با اصول و مقررات رسمی رانندگی ارتباط دارند.

از مهم‌ترین رفتارهایی که بهتر است به‌عنوان عرف صحیح و اخلاق صحیح رانندگی رعایت شوند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • هنگام تغییر مسیر یا گردش، زودتر راهنما بزنید تا رانندگان دیگر فرصت واکنش داشته باشند.
  • اگر خودروی دیگری در حال تغییر مسیر است و شرایط برای عبور او مناسب است، از افزایش سرعت و بستن مسیر خودداری کنید.
  • در ترافیک، فاصله ایمن با خودروی جلویی را حفظ کنید و با نزدیک شدن بیش از حد، راننده مقابل را تحت فشار قرار ندهید.
  • هنگام ورود یا خروج از پارکینگ، کوچه یا معبر فرعی، با سرعت پایین و با توجه به عابران و خودروهای عبوری حرکت کنید.
  • در ترافیک، مسیر تقاطع را حتی اگر چراغ سبز باشد، زمانی که امکان عبور کامل ندارید مسدود نکنید.
  • هنگام نزدیک شدن خودروهای امدادی مانند آمبولانس، آتش‌نشانی و خودروهای پلیس دارای علائم هشدار، تا حد امکان مسیر عبور آن‌ها را باز کنید.
  • از استفاده بی‌مورد از بوق، نور بالا و سایر رفتارهایی که باعث آزار یا کاهش تمرکز سایر رانندگان می‌شود خودداری کنید.
  • در زمان توقف کوتاه یا پیاده کردن سرنشین، خودرو را به‌گونه‌ای متوقف نکنید که مسیر عبور سایر خودروها یا عابران را مسدود کند.

بهترین رویکرد در رانندگی این است که علاوه بر شناخت مقررات رسمی، رفتار خود را طوری تنظیم کنیم که سایر رانندگان نیز بتوانند حرکت و تصمیم بعدی ما را به‌راحتی پیش‌بینی کنند؛ بسیاری از رفتارهای درست رانندگی دقیقاً از همین اصل ساده ناشی می‌شوند.

جمع‌بندی

آشنایی با قوانین رانندگی فقط به شناخت تابلوها و علائم محدود نمی‌شود؛ راننده باید مجموعه‌ای از مقررات مربوط به حق تقدم، سبقت، تصادفات، تجهیزات ایمنی، استفاده از چراغ‌ها و شرایط اعتبار گواهینامه را بداند و در موقعیت‌های مختلف به‌درستی از آن‌ها استفاده کند. رعایت این قوانین علاوه بر جلوگیری از جریمه و پیامدهای قانونی، نقش مهمی در کاهش تصادفات و حفظ جان راننده، سرنشینان و سایر کاربران معبر دارد. در کنار مقررات رسمی، توجه به اصول صحیح رانندگی و رفتارهای مسئولانه نیز اهمیت زیادی دارد. استفاده درست از کمربند ایمنی، رعایت حق تقدم، خودداری از سبقت در شرایط خطرناک، حفظ فاصله مناسب، استفاده صحیح از چراغ‌ها و برخورد درست با صحنه تصادف، مجموعه‌ای از رفتارهایی هستند که به رانندگی ایمن‌تر کمک می‌کنند. در نهایت، بهترین راننده کسی نیست که فقط قوانین را برای جلوگیری از جریمه رعایت کند؛ بلکه فردی است که قوانین را می‌شناسد، شرایط مسیر را پیش‌بینی می‌کند و ایمنی خود و دیگران را در اولویت قرار می‌دهد.

سوالات متداول قوانین رانندگی

مهم‌ترین قوانین رانندگی که هر راننده باید بداند چیست؟

از مهم‌ترین قوانین می‌توان به رعایت حق تقدم، قوانین سبقت، رعایت سرعت مجاز، توجه به علائم و چراغ‌های راهنمایی، استفاده از کمربند ایمنی، رعایت مقررات مربوط به چراغ‌های خودرو و نحوه برخورد با تصادفات اشاره کرد.

در تقاطع هم‌عرض و بدون چراغ، حق تقدم با کدام خودرو است؟

در تقاطع هم‌عرضی که تابلو یا علامت دیگری برای تعیین حق تقدم وجود ندارد، معمولاً حق تقدم با وسیله نقلیه‌ای است که در سمت راست وسیله نقلیه دیگر قرار دارد. البته در صورت وجود شرایطی مانند اصلی و فرعی بودن مسیر یا علائم تعیین‌کننده، باید همان مقررات را ملاک قرار داد.

آیا خودروهای داخل میدان حق تقدم دارند؟

بله. در میدانی که برای تعیین حق تقدم علامت یا چراغ خاصی وجود ندارد، خودروهایی که در حال حرکت داخل میدان هستند نسبت به خودروهایی که قصد ورود به میدان را دارند حق تقدم دارند.

در جاده‌های شیب‌دار، حق تقدم با خودروی سربالایی است یا سرازیری؟

در مسیرهای باریک و شیب‌داری که عبور هم‌زمان دو خودرو امکان‌پذیر نیست، معمولاً خودروی در حال سرازیری باید برای عبور خودروی در حال سربالایی اقدام کند. در برخی شرایط، مقررات درباره استفاده از شانه راه یا دنده‌عقب نیز شرایط خاصی را تعیین کرده است.

آیا سبقت گرفتن در پیچ و سربالایی ممنوع است؟

در پیچ‌ها و سربالایی‌هایی که دید کافی وجود ندارد، سبقت گرفتن ممنوع است. همچنین در محدوده‌هایی که تابلو یا خط‌کشی ممنوعیت سبقت را مشخص کرده باشد، انجام این مانور مجاز نیست.

آیا سبقت گرفتن از سمت راست مجاز است؟

اصل بر این است که سبقت از سمت چپ انجام شود. سبقت از سمت راست فقط در شرایطی که مقررات اجازه داده باشد امکان‌پذیر است و نمی‌توان آن را به‌عنوان یک روش عادی برای عبور از خودروهای دیگر انجام داد.

در تصادف خسارتی باید خودرو را جابه‌جا کنیم؟

اگر تصادف صرفاً خسارتی باشد و خودروها قابلیت حرکت داشته باشند، پس از ثبت و مستندسازی وضعیت حادثه، بهتر است خودروها برای جلوگیری از ایجاد سد معبر و اختلال در تردد به محل مناسبی در کنار مسیر منتقل شوند. در تصادفات جرحی، حفظ صحنه حادثه اهمیت بیشتری دارد و جابه‌جایی خودرو باید با توجه به شرایط حادثه و دستور مأموران انجام شود.

آیا در تصادف جرحی می‌توان خودروها را جابه‌جا کرد؟

اصل بر حفظ صحنه تصادف جرحی برای بررسی و کارشناسی است؛ بنابراین نباید بدون ضرورت خودروها یا آثار حادثه را جابه‌جا کرد. با این حال، اگر باقی ماندن خودرو یا مصدوم در محل خطر فوری ایجاد کند، ایمنی و امدادرسانی در اولویت قرار دارد.

آیا بستن کمربند ایمنی برای سرنشینان عقب هم الزامی است؟

بله. استفاده از کمربند ایمنی فقط مختص راننده و سرنشین جلو نیست و سرنشینان عقب نیز باید کمربند ایمنی خود را ببندند.

آیا نشاندن کودک زیر ۱۲ سال در صندلی جلو مجاز است؟

خیر. طبق مقررات، سوار کردن کودکان کمتر از ۱۲ سال در صندلی جلو ممنوع است و کودکان باید در صندلی عقب خودرو قرار بگیرند.

آیا استفاده از نور بالای خودرو در شب همیشه مجاز است؟

خیر. نور بالا نباید زمانی استفاده شود که باعث خیرگی راننده خودروهای روبه‌رو یا خودروهای جلویی شود. در چنین شرایطی باید از نور پایین استفاده کرد.

آیا استفاده از چراغ زنون و چراغ‌های رنگی در خودرو مجاز است؟

استفاده از چراغ‌های غیراستاندارد، خیره‌کننده یا دارای رنگ و نحوه تابش نامتعارف می‌تواند با مقررات و الزامات ایمنی خودرو مغایرت داشته باشد. چراغ خودرو باید استاندارد و به‌گونه‌ای تنظیم شده باشد که باعث خیرگی یا اختلال دید سایر رانندگان نشود.

نمرات منفی چه تأثیری بر گواهینامه دارند؟

برخی تخلفات حادثه‌ساز دارای نمره منفی هستند. با افزایش مجموع نمرات منفی و رسیدن آن به حد نصاب‌های تعیین‌شده در قانون، گواهینامه ممکن است برای مدتی ضبط و در صورت تکرار تخلفات و رسیدن به حد نصاب نهایی، ابطال شود.

آیا رانندگی در حالت مستی یا مصرف مواد می‌تواند باعث ضبط گواهینامه شود؟

بله. رانندگی در حالت مستی یا تحت تأثیر مواد مخدر و روان‌گردان از تخلفات و رفتارهای پرخطر محسوب می‌شود و علاوه بر پیامدهای قانونی مربوط به آن، می‌تواند موجب برخورد با گواهینامه و جلوگیری از ادامه رانندگی شود. در صورتی که رسید مصرف مواد و رانندگی در مستی را امضا کنید ابتدا به کلانتری و در نهایت به دادگاه معرفی می‌شوید.

منظور از قوانین نانوشته رانندگی چیست؟

«قوانین نانوشته» در واقع بیشتر به عرف و اصول صحیح رفتار در رانندگی اشاره دارد و نباید آن‌ها را با مقررات الزام‌آور آیین‌نامه یکسان دانست. برای مثال، استفاده به‌موقع از راهنما، باز گذاشتن مسیر برای خودروهای امدادی، خودداری از بوق زدن بی‌مورد و رعایت فاصله مناسب، از رفتارهایی هستند که به رانندگی ایمن‌تر و تعامل بهتر با سایر رانندگان کمک می‌کنند.

منبع:
مجلس

 

ارسال دیدگاه
0 دیدگاه

نظر شما در مورد این مطلب چیه؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *